Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin imal edilmesi, ithal edilmesi veya ihraç edilmesi, toplum sağlığını ve kamu güvenliğini doğrudan tehdit eden en ağır suçlar arasında yer almaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen bu suç tipi, bir zararın gerçekleşmesini değil, tehlikeli bir davranışın varlığını cezalandırmaktadır. Bu nedenle, sadece üretim, ülkeye sokma veya yurtdışına çıkarma fiilinin gerçekleştirilmesi yeterlidir; maddenin tüketilmesi, dağıtılması veya satılması aranmaz. Suçun oluşması için fiilin tamamlanması yeterli olup, neticenin gerçekleşmesi şart değildir.
TCK 188/1 maddesi ile amaçlanan, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin toplum hayatına girmesinin önlenmesi, bireylerin sağlığının korunması ve organize suç örgütleriyle mücadele edilmesidir. Suçun cezası oldukça ağırdır: Yirmi yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden az olmamak üzere adli para cezası. Bu makalede, TCK 188/1 kapsamındaki suçun unsurları, şartları, cezası, yargılama süreci ve uygulamada karşılaşılan Yargıtay kararları ayrıntılı şekilde incelenecektir.
[ez-toc]
TCK 188/1 Suçunun Unsurları
İmal Kavramı
Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi imal etmek, bu maddenin üretim sürecine başlanması anlamına gelir. Maddenin tam anlamıyla kullanılabilir hale gelmesi şart değildir. İmal faaliyetinin başlamış olması, yani bitki yetiştirilmesi, kimyasal işlem yapılması gibi eylemler, bu suçun oluşması için yeterlidir.
İthal Kavramı
İthal, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin Türkiye sınırları içerisine sokulması anlamına gelir. Maddenin piyasaya sürülmesi veya kullanılması şart değildir. Sınır kapılarında yapılan kontrollerde ele geçirilen maddeler, ithal suçunu oluşturur.
İhrac Kavramı
İhrac, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin Türkiye sınırları dışına çıkarılmasıdır. Maddenin gideceği ülkeye ulaşması gerekmez; sınır kapısından çıkarılmaya çalışılması yeterlidir. İhraç girişiminde bulunulması halinde de suç oluşur.
İnfaz Hesaplama
TCK 188/1 Suçunun Cezası
TCK 188/1 suçunda öngörülen ceza, 20 yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden az olmamak üzere adli para cezasıdır. Suçun ağırlığı, hem işlenen fiilin doğrudan toplum sağlığına yönelik olması hem de organize suç örgütlerinin finans kaynaklarından biri olması nedeniyle yüksektir.
Mahkemeler, ceza belirlerken failin suçtaki rolünü, uyuşturucu maddenin türünü ve miktarını dikkate alır. Ancak imal, ithal veya ihrac fiilinin varlığı tek başına bu ağır cezanın verilmesi için yeterlidir.
Kaynak Yazı :
TCK 188/1 Suçunda Etkin Pişmanlık
TCK 192. madde kapsamında etkin pişmanlık hükümleri bazı uyuşturucu suçlarında uygulanabilmektedir. Ancak imal, ithal veya ihrac suçlarında etkin pişmanlıktan yararlanmak için failin suç resmi makamlarca öğrenilmeden önce kendiliğinden haber vermesi ve yakalanmayı sağlaması gerekir. Aksi takdirde etkin pişmanlık hükümleri uygulanmaz.
TCK 188/1 Suçunda Soruşturma ve Kovuşturma Süreci
Bu suçlar ağır ceza mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Yetkili mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemesidir. Soruşturma sırasında şüphelilerin telefonlarının dinlenmesi, teknik takip yapılması ve adli arama izinlerinin alınması sıklıkla başvurulan yöntemlerdir.
TCK 188/1 Suçunda Yargıtay Kararları
Uyuşturucu Madde İmal Teşebbüsü De Suç Olarak Kabul Edilir
İmal suçunda, üretim sürecine başlanmış olması yeterlidir; üretimin tamamlanması gerekmez.
- Detay: Sanığın evinde ekime hazır kenevir tohumları bulunmuş, henüz bitkiler yetişmemiş olmasına rağmen imal suçundan cezalandırılmıştır.
- Künye: Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 2015/2547 E., 2017/4952 K., 27.06.2017.
İmal İçin Maddi Sonuç Aranmaz
İmal edilen ürünün kullanılabilir olması şart değildir.
- Detay: Henüz olgunlaşmamış bitkiler ele geçirilmiş, sanığın imal suçundan ceza aldığı görülmüştür.
- Künye: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 2017/3782 E., 2018/4150 K., 15.05.2018.
Küçük Miktardaki İmal Faaliyetleri de Suç Teşkil Eder
Az miktarda üretim de imal suçu oluşturur.
- Detay: Küçük ölçekte üretilen kenevir bitkileri nedeniyle sanığın suçlu bulunmasına karar verilmiştir.
- Künye: Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 2019/2548 E., 2020/6521 K., 22.09.2020.
Basit Yöntemlerle Yapılan Üretim de Suçtur
Laboratuvar ortamı olmadan da imal suçu işlenebilir.
- Detay: Ev balkonunda yetiştirilen bitkiler nedeniyle sanığın ceza aldığı kararda, profesyonel ekipman aranmadığı belirtilmiştir.
- Künye: Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2018/3982 E., 2019/5212 K., 12.11.2019.
Birlikte İmal Faaliyeti Cezayı Ağırlaştırır
İmal faaliyetinin birden fazla kişi tarafından yapılması cezada ağırlaştırıcı neden oluşturur.
- Detay: İki sanığın birlikte kenevir yetiştirdiği olayda cezaları artırılmıştır.
- Künye: Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2016/4958 E., 2017/7240 K., 14.11.2017.
TCK 188/1 Suçunun Benzer Suçlarla Karşılaştırılması
| Kriter | TCK 188/1 | TCK 191 (Kullanmak İçin Bulundurma) |
| Amaç | Ticari üretim, ithal, ihrac | Şahsi kullanım |
| Cezası | 20 yıl ve üzeri hapis | 2-5 yıl arası hapis |
| Korunan Hukuki Yarar | Kamu sağlığı | Bireysel sağlık |
| Suçun Niteliği | Tehlike suçu | İkincil zarar suçu |
TCK madde 188/1 Uyuşturucu Ticareti Suçunda Savunma
TCK 188/1, kamu sağlığını ve kamu düzenini korumayı amaçlayan bir düzenlemedir. İmal, ithal veya ihrac fiillerinin gerçekleştirilmesi, zarar doğmasa dahi suçun oluşumu için yeterlidir. Yargıtay kararları ışığında, imal, ithal ve ihrac kavramlarının geniş yorumlandığı ve faillerin ağır cezalarla karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Toplum sağlığının korunması adına, bu suç tipi oldukça önemli bir yere sahiptir ve yargı makamlarınca titizlikle uygulanmaktadır.